|
|
 |
 |
|
|
१ आदिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
1.42. अध्यायः 042
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
शृङ्गिशमीकसवादः॥ 1 ॥ शमीकप्रेषितेन गौरमुखाख्यशिष्येण सह परिक्षित्संवादः॥ 2 ॥
मन्त्रिभिः सह राज्ञं विचारः॥ 3 ॥
तक्षककाश्यपसंवादः॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
शृङ्ग्युवाच। 1-42-0x(199)(1849)
यद्येतत्साहसं तात यदि वा दुष्कृतं कृतम्।
प्रियं वाप्यप्रियं वा ते वागुक्ता न मृषा भवेत्॥ 1-42-1(1850)
नैवान्यथेदं भविता पितरेष ब्रवीमि ते।
नाहं मृषा ब्रवीम्येवं स्वैरेष्वपि कुतः शपन्॥ 1-42-2(1851)
शमीक उवाच। 1-42-3x(200)
जानाम्युग्रप्रभावं त्वां तात सत्यगिरं तथा।
नानृतं चोक्तपूर्वं ते नैतन्मिथ्या भविष्यति॥ 1-42-3(1852)
पित्रा पुत्रो वयस्थोऽपि सततं वाच्य एव तु।
यथा स्याद्गुणसंयुक्तः प्राप्नुयाच्च महद्यशः॥ 1-42-4(1853)
किं पुनर्बाल एव त्वं तपसा भावितः सदा।
वर्धते चेत्प्रभवतां कोपोऽतीव महात्मनाम्॥ 1-42-5(1854)
`उत्सीदेयुरिमे लोकाः क्षणा चास्य प्रतिक्रिया।'
सोऽहं पश्यामि वक्तव्यं त्वयि धर्मभृतां वर।
पुत्रत्वं बालतां चैव तवावेक्ष्य च साहसम्॥ 1-42-6(1855)
स त्वं शमपरो भूत्वा वन्यमाहारमाचरन्।
चर क्रोधमिमं हित्वा नैवं धर्मं प्रहास्यसि॥ 1-42-7(1856)
क्रोधो हि धर्मं हरति यतीनां दुःखसंचितम्।
ततो धर्मविहीनानां गतिरिष्टा न विद्यते॥ 1-42-8(1857)
शम एव यतीनां हि क्षमिणां सिद्धिकारकः।
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम्॥ 1-42-9(1858)
तस्माच्चरेथाः सततं क्षमाशीलो जितेन्द्रियः।
क्षमया प्राप्स्यसे लोकान्ब्रह्मणः समनन्तरान्॥ 1-42-10(1859)
मया तु शममास्थाय यच्छक्यं कर्तुमद्य वै।
तत्करिष्याम्यहं तात प्रेपयिष्ये नृपाय वै॥ 1-42-11(1860)
मम पुत्रेण शप्तोऽसि बालेनाकृतबुद्धिना।
ममेमां धर्षणां त्वत्तः प्रेक्ष्य राजन्नमर्षिणा॥ 1-42-12(1861)
सौतिरुवाच। 1-42-13x(201)
एवमादिश्य शिष्यं स प्रेषयामास सुव्रतः।
परिक्षिते नृपतये दयापन्नो महातपाः॥ 1-42-13(1862)
संदिश्य कुशलप्रश्नं कार्यवृत्तान्तमेव च।
शिष्यं गौरमुखं नाम शीलवन्तं समाहितम्॥ 1-42-14(1863)
सोऽभिगम्य ततः शीघ्रं नरेन्द्रं कुरुवर्धनम्।
विवेश भवनं राज्ञः पूर्वं द्वास्थैर्निवेदितः॥ 1-42-15(1864)
पूजितस्तु नरेन्द्रेण द्विजो गौरमुखस्तदा।
आचख्यौ च परिश्रान्तो राज्ञः सर्वमशेषतः॥ 1-42-16(1865)
शमीकवचनं घोरं यथोक्तं मन्त्रिसन्निधौ।
शमीको नाम राजेन्द्र वर्तते विषये तव॥ 1-42-17(1866)
ऋषिः परमधर्मात्मा दान्तः शान्तो महातपाः।
तस्य त्वया नरव्याघ्र सर्पः प्राणैर्वियोजितः॥ 1-42-18(1867)
अवसक्तो धनुष्कोट्या स्कन्धे मौनान्वितस्य च।
क्षान्तवांस्तव तत्कर्म पुत्रस्तस्य न चक्षमे॥ 1-42-19(1868)
तेन शप्तोऽसि राजेन्द्र पितुरज्ञातमद्य वै।
तक्षकः सप्तरात्रेण मृत्युस्तव भविष्यति॥ 1-42-20(1869)
तत्र रक्षां कुरुष्वेति पुनः पुनरथाब्रवीत्।
तदन्यथा न शक्यं च कर्तुं केनचिदप्युत॥ 1-42-21(1870)
न हि शक्नोति संयन्तुं पुत्रं कोपसमन्वितम्।
ततोऽहं प्रेषितस्तेन तव राजन्हितार्थिना॥ 1-42-22(1871)
सातिरुवाच। 1-42-23x(202)
इति श्रुत्वा वचो घोरं स राजा कुरुनन्दनः।
पर्यतप्यत तत्पापं कृत्वा राजा महातपाः॥ 1-42-23(1872)
तं च मौनव्रतं श्रुत्वा वने मुनिवरं तदा।
भूय एवाभवद्राजा शोकसंतप्तमानसः॥ 1-42-24(1873)
अनुक्रोशात्मतां तस्य शमीकस्यावधार्य च।
पर्यतप्यत भूयोपि कृत्वा तत्किल्बिषं मुनेः॥ 1-42-25(1874)
न हि मृत्युं तथा राजा श्रुत्वा वै सोऽन्वतप्यत।
अशोचदमरप्रख्यो यथा कृत्वेह कर्म तत्॥ 1-42-26(1875)
ततस्तं प्रेषयामास राजा गौरमुखं तदा।
भूयः प्रसादं भगवान्करोत्विह ममेति वै॥ 1-42-27(1876)
`श्रुत्वा तु वचनं राज्ञो मुनिर्गौरमुखस्तदा।
समनुज्ञाप्य वेगेन प्रजगामाश्रमं गुरोः॥' 1-42-28(1877)
तस्मिंश्च गतमात्रेऽथ राजा गौरमुखे तदा।
मन्त्रिभिर्मन्त्रयामास सह संविग्नमानसः॥ 1-42-29(1878)
संमन्त्र्य मन्त्रिभिश्चैव स तथा मन्त्रतत्त्ववित्।
प्रासादं कारयामास एकस्तम्भं सुरक्षितम्॥ 1-42-30(1879)
रक्षां च विदधे तत्र भिषजश्चौषधानि च।
ब्राह्मणान्मन्त्रसिद्धांश्च सर्वतो वै न्ययोजयत्॥ 1-42-31(1880)
राजकार्याणि तत्रस्थः सर्वाण्येवाकरोच्च सः।
मन्त्रिभिः सह धर्मज्ञः समन्तात्परिरक्षितः॥ 1-42-32(1881)
न चैनं कश्चिदारूढं लभते राजसत्तमम्।
वातोऽपि निश्चरंस्तत्र प्रवेशे विनिवार्यते॥ 1-42-33(1882)
प्राप्ते च दिवसे तस्मिन्सप्तमे द्विजसत्तमः।
काश्यपोऽभ्यागमद्विद्वांस्तं राजानं चिकित्सितुम्॥ 1-42-34(1883)
श्रुतं हि तेन तदभूद्यथा तं राजसत्तमम्।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठो नेष्यते यमसादनम्॥ 1-42-35(1884)
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण करिष्येऽहमपज्वरम्।
तत्र मेऽर्थश्च धर्मश्च भवितेति विचिन्तयन्॥ 1-42-36(1885)
तं ददर्श स नागेन्द्रस्तक्षकः काश्यपं पथि।
गच्छन्तमेकमनसं द्विजो भूत्वा वयोऽतिगः॥ 1-42-37(1886)
तमब्रवीत्पन्नगेन्द्रः काश्यपं मुनिपुंगवम्।
क्व भवांस्त्वरितो याति किंच कार्यं चिकीर्षति॥ 1-42-38(1887)
काश्यप उवाच। 1-42-39x(203)
नृपं कुरुकुलोत्पन्नं परिक्षितमरिंदमम्।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठस्तेजसाऽध्य प्रधक्ष्यति॥ 1-42-39(1888)
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण तेनाग्निसमतेजसम्।
पाण्डवानां कुलकरं राजानममितौजसम्। 1-42-4oc गच्छामित्वरितं सौम्य सद्यः कर्तुमपज्वरम्॥ 1-42-40(1889)
`विज्ञातविषविद्योऽहं ब्राह्मणो लोकपूजितः।
अस्मद्गुरुकटाक्षेण कल्योऽहं विषनाशने॥' 1-42-41(1890)
तक्षक उवाच। 1-42-42x(204)
अहं स तक्षको ब्रह्मंस्तं धक्ष्यामि महीपतिम्।
निवर्तस्व न शक्तस्त्वं मया दष्टं चिकित्सितुम्॥ 1-42-42(1891)
काश्यप उवाच। 1-42-43x(205)
अहं तं नृपतिं गत्वा त्वया दष्टमपज्वरम्।
करिष्यामीति मे बुद्धिर्विद्याबलसमन्विता॥ ॥ 1-42-43(1892)
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि द्विचत्वारिंशोऽध्यायः॥ 42 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-42-2 स्वैरेष्वपि परिहासादिष्वपि॥ 1-42-4 वयस्थोऽपि प्रौढोपि। वाच्यः शास्यः॥ 1-42-5 प्रभवतां योगैश्वर्यवताम्॥ 1-42-8 यतीनां आमुष्मिकहितार्थं यतमानानाम्॥ 1-42-10 समनन्तरान् प्रत्यासन्नान्॥ 1-42-11 संदेशहरमिति शेषः॥ 1-42-19 न चक्षमे न क्षान्तवान्॥ 1-42-23 पापं कृत्वैव पर्यतप्यत नतु मृत्युं श्रुत्वा॥ 1-42-33 आरूढं प्रासादारूढम्॥ 1-42-43 नृपतिं गत्वा नृपतिं नागेति पाठान्तरम्॥ द्विचत्वारिंशोऽध्यायः॥ 42 ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|